Your browser version is outdated. We recommend that you update your browser to the latest version.

Η Ποίηση έγινε για να διορθώνει τα λάθη του Θεού· ή εάν όχι, τότε, για να δείχνει πόσο λανθασμένα εμείς συλλάβαμε την δωρεά του.

Οδυσσέας Ελύτης

 
Σκοπός της ζωής μας είναι η αγάπη, το πολύτιμο αυτό συναίσθημα που δίνει μεγαλύτερη αξία σε κάθε στιγμή, σε κάθε πράξη και σκέψη. Η αγάπη προς τους οικείους μας, η αφοσίωση στους ξεχωριστούς εκείνους ανθρώπους που η ύπαρξή τους πλουτίζει τη ζωή μας, μπορεί να μας προσφέρει όχι μόνο ισχυρότερη ευδαιμονία από κάθε υλικό απόκτημα, αλλά και μια βαθύτερη και ουσιαστικότερη θέαση της ίδιας της ζωής.
 
Ανδρέας Εμπειρίκος

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ - Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ


Κεφάλαιο 3: Η Επανάσταση στην Πελοπόννησο

Η Πελοπόννησος επιλέχθηκε ως αφετηρία της Επανάστασης, γιατί στην περιοχή αυτή οι Έλληνες ήταν περισσότεροι από τους Τούρκους, ενώ πολλοί ήταν και οι Φιλικοί στην περιοχή.

Ο Παπαφλέσσας και ο Κολοκοτρώνης στις αρχές του 1821 ξεσήκωσαν πρώτοι τους Έλληνες. Στις 10 Μαρτίου αρχιερείς και πρόκριτοι έκαναν συνέλευση στη μονή της Αγίας Λαύρας και στη συνέχεια ξεκίνησε η στρατολόγηση των παλικαριών.

Η Επανάσταση ξεκίνησε τον Μάρτιο του 1821 στα Καλάβρυτα και στη Βοστίτσα, ενώ στις 23 Μαρτίου η Καλαμάτα και τον επόμενο μήνα το Λεβίδι πέρασαν στα χέρια των Ελλήνων.

Μετά τις πρώτες επιτυχίες, ο Κολοκοτρώνης έγινε αρχηγός των ενόπλων και αποφάσισε την κατάληψη της Τριπολιτσάς (Τρίπολης). Τον Ιούνιο του 1821 ο Δημήτριος Υψηλάντης ανέλαβε την αρχηγία της Επανάστασης.

Μετά την κατάληψη της Καλαμάτας, ο Κολοκοτρώνης πρότεινε στους επαναστατημένους Έλληνες να πολιορκήσουν την Τριπολιτσά, γιατί ήταν η διοικητική, εμπορική και στρατιωτική έδρα των Τούρκων στην Πελοπόννησο. Μετά τη νίκη τους εναντίον των Τούρκων στο Βαλτέτσι, οι Έλληνες άρχισαν τη στενή πολιορκία της Τριπολιτσάς.
Ο Κολοκοτρώνης, ο Αναγνωσταράς, ο Γιατράκος και ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης ήταν επικεφαλής των 4 στρατοπέδων, ενώ πήρε μέρος και ο Δημήτριος Υψηλάντης ως αρχηγός του Αγώνα.

Η Τριπολιτσά παραδόθηκε στους Έλληνες στις 23 Σεπτεμβρίου του 1821. Η άλωσή της ενθάρρυνε τους Έλληνες να συνεχίσουν τον Αγώνα τους.

Ακούστε το μάθημα (Γιάννης Σουδίας)


Κεφάλαιο 7: Η Άλωση της Τριπολιτσάς

Η περίληψη του μαθήματος είναι ενσωματωμένη στο κεφάλαιο 3.

Ακούστε το μάθημα (Γιάννης Σουδίας)


Κεφάλαιο 9: Η εκστρατεία του Δράμαλη - Δερβενάκια

Ένα από τα τρία τμήματα στρατού που προσπάθησαν να στείλουν οι Τούρκοι στην Πελοπόννησο, για να καταπνίξουν την Επανάσταση, ήταν εκείνο του Δράμαλη, του πασά της Λάρισας, που διέθετε μεγάλη στρατιωτική πείρα. Την άνοιξη του 1822 ο Δράμαλης, με πολυάριθμο στρατό, κατόρθωσε να φτάσει μέχρι το Αργος, όπου ο Κολοκοτρώνης είχε κλείσει όλα τα περάσματα και ένοπλοι με αρχηγούς τον γιο του Πάνο και τον Δημήτριο Υψηλάντη είχαν οχυρωθεί στο φρούριο του Άργους. Ταυτόχρονα, εφαρμόστηκε και η τακτική της καμένης γης. Ο Δράμαλης αναγκάστηκε να οπισθοχωρήσει προς την Κόρινθο, αλλά εγκλωβίστηκε στα Δερβενάκια. Εκεί στις 26 Ιουλίου του 1822 ο Κολοκοτρώνης μαζί με άλλους αγωνιστές αποδεκάτισαν τον στρατό του. Οι Έλληνες απέκτησαν πολλά λάφυρα, ο Κολοκοτρώνης ανακηρύχθηκε αρχιστράτηγος, ενώ ο Δράμαλης πέθανε από τη λύπη του στην Κόρινθο.

Ακούστε το μάθημα (Γιάννης Σουδίας)

Δείτε παρακάτω το σχετικό βίντεο από την σειρά του ΣΚΑΙ «1821»

Ερώτηση 2 από το Βιβλίο του Μαθητή:

Με βάση τα κείμενα των πηγών, ποια επιχειρήματα χρησιμοποιεί ο Κολοκοτρώνης για να εμψυχώσει τους άντρες του στα Δερβενάκια;
Για να δεις μια ενδεικτική απάντηση, πάτησε εδώ.


Κεφάλαιο 10: Ο Μάρκος Μπότσαρης

Μετά τη μάχη του Πέτα, οι ελληνικές δυνάμεις άρχισαν να οχυρώνουν το Μεσολόγγι, για να αντιμετωπίσουν τους Τούρκους. Στρατηγός ορίστηκε ο Μάρκος Μπότσαρης από το Σούλι, ο οποίος το φθινόπωρο του 1822 προχώρησε σε διαπραγματεύσεις με τον Ομέρ Βρυώνη για την παράδοση της πόλης. Το καλοκαίρι του 1823 ο Μουσταφά πασάς στρατοπέδευσε με πολυάριθμο στρατό στη θέση Κεφαλόβρυσο, στο Καρπενήσι, με στόχο την άλωση του Μεσολογγίου.Την ίδια στιγμή οι Έλληνες ήταν διχασμένοι μεταξύ τους για την αρχιστρατηγία.
Ο Μάρκος Μπότσαρης, δίνοντας πρώτος το παράδειγμα για ομόνοια και συμφιλίωση, έσκισε το δίπλωμα της στρατηγίας του και στις 8 Αυγούστου του 1823 έκανε αιφνιδιαστική επίθεση (γιουρούσι) crro οθωμανικό στρατόπεδο, χάνοντας τη ζωή του. Οι Σουλιώτες συμπολεμιστές του στη μάχη εκείνη εξόντωσαν πολλούς Οθωμανούς στρατιώτες και κέρδισαν πολλά λάφυρα.

Ακούστε το μάθημα (Γιάννης Σουδίας)

Σχεδιάγραμμα του μαθήματος


Κεφάλαιο 11: Ο Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο - ο Παπαφλέσσας

Τον χειμώνα του 1824-1825 0 Ιμπραήμ πασάς αποβιβάστηκε στη Μεθώνη. Τη στιγμή εκείνη οι Έλληνες φιλονικούσαν για το ποιος θα έχει την εξουσία. Μάλιστα, είχαν φυλακίσει τον Κολοκοτρώνη και άλλους οπλαρχηγούς, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να αντιμετωπίσουν τον εχθρό.
Ο Ιμπραήμ και ο στρατός του προσπάθησαν να κυριεύσουν τον όρμο του Ναβαρίνου. Μπροστά στον κίνδυνο, ο υπουργός των Εσωτερικών Παπαφλέσσας ζήτησε την αποφυλάκιση των οπλαρχηγών, ενώ ο ίδιος και οι άνδρες του στα τέλη Μαΐου του 1825 πολέμησαν στο Μανιάκι, χάνοντας τη ζωή τους. Μετά τη μάχη στο Μανιάκι, οι οπλαρχηγοί ελευθερώθηκαν και ο Κολοκοτρώνης διορίστηκε αρχιστράτηγος. Ο Ιμπραήμ έφτασε ανεμπόδιστος μέχρι το Ναύπλιο, αλλά ηττήθηκε στους Μύλους της Αργολίδας από τους Έλληνες, με αρχηγούς τον Υψηλάντη και τον Μακρυγιάννη. Αρχικά ο Κολοκοτρώνης αντιμετώπισε τον Ιμπραήμ με την τακτική του κλεφτοπολέμου, στη συνέχεια όμως αποφασίστηκε η οργάνωση τακτικού στρατού από τον Γάλλο συνταγματάρχη Κάρολο Φαβιέρο.

Ακούστε το μάθημα (Γιάννης Σουδίας)


Κεφάλαιο 12: Η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου -ο Διονύσιος Σολωμός

Τον Απρίλιο του 1825 ο Κιουταχής ξεκίνησε τη δεύτερη πολιορκία του Μεσολλογίου. Η κατάληψή του είχε μεγάλη σημασία για τους Τούρκους, καθώς από εκεί μπορούσαν να προχωρήσουν στην Πελοπόννησο.
Τον πρώτο καιρό της πολιορκίας οι αγωνιστές, έχοντας και τη βοήθεια του Μιαούλη από τη θάλασσα και του Καραϊσκάκη από τη Στερεά Ελλάδα, απέκρουαν με επιτυχία τους Τούρκους και πέτυχαν την υποχώρηση του Κιουταχή. Όμως τον Δεκέμβριο του 1825 ανέλαβε ο Ιμπραήμ την πολιορκία του Μεσολογγίου. Οι πολιορκημένοι, χωρίς καμία πλέον βοήθεια και εξαντλημένοι από τις κακουχίες, πραγματοποίησαν έξοδο τη νύχτα της 10ης Απριλίου του 1826, κατά την οποία οι περισσότεροι έχασαν τη ζωή τους. Η πόλη καταστράφηκε και τα γυναικόπαιδα πουλήθηκαν ως σκλάβοι.

Βιντεομάθημα


Κεφάλαιο 13: Οι αγώνες του Καραϊσκάκη

Μετά την πτώση του Μεσολογγίου, ο Κιουταχής πολιόρκησε την Ακρόπολη των Αθηνών, που την υπερασπιζόταν ο στρατηγός Γκούρας με τη φρουρά του. Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, που διορίστηκε αρχιστράτηγος της Στερεάς Ελλάδας, οργάνωσε τον Οκτώβριο του 1826 αντιπερισπασμό στην περιοχή. Μετά τις νίκες του στο Δίστομο και στην Αράχοβα, έσπευσε στην Αττική για να βοηθήσει τους πολιορκημένους, ενώ οι Άγγλοι αξιωματικοί Τσόρτς και Κόχραν, που ήταν αρχηγοί των ενόπλων δυνάμεων, αποφάσισαν επίθεση εναντίον των Τούρκων. Ωστόσο, σε μια μικρή συμπλοκή που εξελίχθηκε σε μάχη την παραμονή της επίθεσης, στις 23 Απριλίου του 1827, ο Καραϊσκάκης σκοτώθηκε πολεμώντας. Ο θάνατός του οδήγησε σε καταστροφή του ελληνικού στρατεύματος και σημαντικοί οπλαρχηγοί, όπως ο Γεώργιος Δράκος και ο Λάμπρος Βέικος, μαζί με πολλούς αγωνιστές έχασαν τη ζωή τους. Τον Μάιο του 1827 η Ακρόπολη παραδόθηκε στους Τούρκους.

Πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε την παρουσίαση του μαθήματος από το δάσκαλο Απόστολο Αγγελόπουλο:

Κεφάλαιο 15: Η παρέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων και η Ναυμαχία του Ναβαρίνου

Η ελληνική Επανάσταση στο ξεκίνημά της είχε καταδικαστεί από τις Μεγάλες Δυνάμεις, καθώς η Ιερή Συμμαχία στην οποία αυτές συμμετείχαν ήταν αντίθετη σε κάθε επαναστατική κίνηση. Ωστόσο, μετά τον απαγχονισμό του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε’ και τις διώξεις των υπόδουλων Ελλήνων από τους Τούρκους, οι σχέσεις Ρωσίας-Τουρκίας επιδεινώθηκαν. Παράλληλα, οι Μεγάλες Δυνάμεις, για να εξυπηρετήσουν καλύτερα τα συμφέροντά τους και εξαιτίας του ανταγωνισμού που υπήρχε μεταξύ τους άλλαξαν στάση απέναντι στο ελληνικό ζήτημα.
Το 1827 η Αγγλία, η Γαλλία και η Ρωσία υπέγραψαν στο Λονδίνο συνθήκη που καλούσε τους Έλληνες και τους Τούρκους να συνθηκολογήσουν για τη δημιουργία αυτόνομου ελληνικού κράτους. Η Υψηλή Πύλη όμως αρνήθηκε. Τότε οι ναύαρχοι Κόδριγκτον, Δεριγνί και Χέυδεν προχώρησαν στη ναυμαχία του Ναβαρίνου τον Οκτώβριο του 1827, για να εφαρμόσουν τις αποφάσεις των Μεγάλων Δυνάμεων. Στη ναυμαχία αυτή ο τουρκοαιγυπτιακός στόλος καταστράφηκε. Η νίκη αυτή οδήγησε πιο γρήγορα στην απελευθέρωση της Ελλάδας.

Η Ευρώπη το 1815

Κεφάλαιο 16: Οι Εθνοσυνελεύσεις και η πολιτική οργάνωση του Αγώνα

   Με την έναρξη της Επανάστασης του 1821 συγκροτήθηκαν «Τοπικοί Οργανισμοί» για την οργάνωση του Αγώνα, γρήγορα όμως κρίθηκε απαραίτητη η ύπαρξη κεντρικής πολιτικής διοίκησης.

   Η Α' Εθνοσυνέλευση πραγματοποιήθηκε στην Επίδαυρο, τον Δεκέμβριο του 1821, όπου ψηφίστηκε το πρώτο Σύνταγμα και σχηματίστηκαν δύο σώματα, το Βουλευτικό και το Εκτελεστικό. Πρωτεύουσα του νέου κράτους ορίστηκε η Κόρινθος.

   Η Β' Εθνοσυνέλευση έγινε στο Άστρος της Αρκαδίας, όπου ψηφίστηκε νέο Σύνταγμα. Δημιουργήθηκαν τρία πολιτικά κόμματα, το Αγγλικό, το Γαλλικό και το Ρωσικό, με υποστηρικτές τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, τον Ιωάννη Κωλέττη και τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, αντίστοιχα.

   Η Γ Εθνοσυνέλευση πραγματοποιήθηκε στην Τροιζήνα το 1827. Ψηφίστηκε πιο δημοκρατικό Σύνταγμα και πρωτεύουσα του κράτους έγινε το Ναύπλιο. Ο Ιωάννης Καποδίστριας εκλέχτηκε Κυβερνήτης της Ελλάδας και αρχηγοί των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων ορίστηκαν οι Άγγλοι αξιωματικοί Τσωρτς στην ξηρά και Κόχραν στη θάλασσα.

Κεφάλαιο 17: Ο Ιωάννης Καποδίστριας και το έργο του

   Ο Καποδίστριας έφτασε στο Ναύπλιο, το 1827, για να κυβερνήσει μια χώρα εντελώς εξαθλιωμένη. Για να διευκολύνει το έργο του, συγκέντρωσε στο πρόσωπό του όλες τις εξουσίες, αναβάλλοντας τη σύγκληση της Δ' Εθνοσυνέλευσης, που έγινε στο Άργος το 1829. Έκοψε νομίσματα (φοίνικας) και ίδρυσε Εθνική Τράπεζα αλλά και Γεωργική Σχολή στην Τίρυνθα. Βοήθησε την παραγωγή μεταξιού, φρόντισε για την ανάπτυξη του εμπορίου και της ναυτιλίας και οργάνωσε τακτικό στρατό.
   Ενδιαφέρθηκε ιδιαίτερα για τη βασική εκπαίδευση των Ελλήνων, με την ίδρυση αλληλοδιδακτικών σχολείων, ελληνικού Γυμνασίου και Κεντρικού Σχολείου στην Αίγινα. Διεκδίκησε περισσότερα εδάφη για το ελληνικό κράτος και πρότεινε να είναι εντελώς ανεξάρτητο κράτος και με δικό του ηγεμόνα. Μετά τη νίκη των Ελλήνων στην τελευταία μάχη που δόθηκε στην Πέτρα της Βοιωτίας, το 1829, η Στερεά Ελλάδα παραδόθηκε στους Έλληνες. Ωστόσο, τα συγκρουόμενα τοπικά συμφέροντα οδήγησαν στη δολοφονία του Καποδίστρια στο Ναύπλιο, στις 27 Σεπτεμβρίου του 1831.

Το βίντεο του μαθήματος

Κεφάλαιο 18: Το τέλος της Επανάστασης και η ελληνική ανεξαρτησία

   Μετά την παράδοση της Ακρόπολης στους Τούρκους αλλά και τις ήττες στην Ηλεία, τη Μεσσηνία και την Τριπολιτσά, η κατάσταση για τους Έλληνες ήταν πολύ άσχημη. Όμως μετά τη ναυμαχία του Ναβαρίνου (Οκτώβριος 1827), ο Αγώνας αναζωπυρώθηκε και σημειώθηκαν νίκες σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Εξαιτίας αυτού αλλά και χάρη στις προσπάθειες του Καποδίστρια, τα σύνορα του ελληνικού κράτους διευρύνθηκαν.

   Η Οθωμανική Αυτοκρατορία προχώρησε σε διαπραγματεύσεις μετά την ήττα της στον ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1828-1829 και η Αγγλία με τη Γαλλία πρότειναν την ανεξαρτησία της Ελλάδας, προσπαθώντας να περιορίσουν την επιρροή της Ρωσίας στους Έλληνες. Τον Φεβρουάριο του 1830 υπογράφτηκε από την Αγγλία, τη Γαλλία και τη Ρωσία το πρωτόκολλο του Λονδίνου. Σύμφωνα με αυτό, η Ελλάδα κέρδισε την πολιτική της ανεξαρτησία με τα σύνορά της στη γραμμή Αχελώου-Σπερχειού ποταμού. Το 1832 τα σύνορα διευρύνθηκαν στη γραμμή Αμβρακικού κόλπου-Παγασητικού κόλπου.

Το βίντεο του μαθήματος

Απαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου

Cookie Policy

This site uses cookies to store information on your computer.

Do you accept?