Your browser version is outdated. We recommend that you update your browser to the latest version.

Η Ποίηση έγινε για να διορθώνει τα λάθη του Θεού· ή εάν όχι, τότε, για να δείχνει πόσο λανθασμένα εμείς συλλάβαμε την δωρεά του.

Οδυσσέας Ελύτης

 
Σκοπός της ζωής μας είναι η αγάπη, το πολύτιμο αυτό συναίσθημα που δίνει μεγαλύτερη αξία σε κάθε στιγμή, σε κάθε πράξη και σκέψη. Η αγάπη προς τους οικείους μας, η αφοσίωση στους ξεχωριστούς εκείνους ανθρώπους που η ύπαρξή τους πλουτίζει τη ζωή μας, μπορεί να μας προσφέρει όχι μόνο ισχυρότερη ευδαιμονία από κάθε υλικό απόκτημα, αλλά και μια βαθύτερη και ουσιαστικότερη θέαση της ίδιας της ζωής.
 
Ανδρέας Εμπειρίκος

Γράμμα στον Τσάρλι Τσάπλιν

Ποια ταινία να διαλέξω;

Τα κείμενα της ενότητας αυτής μάς δίνουν πληροφορίες για διάφορες ταινίες που προβάλλονται στους κινηματογράφους. Εκτός από την υπόθεση, ενημερωνόμαστε τόσο για τους συντελεστές της καθεμιάς όσο και για τις αίθουσες στις οποίες προβάλλονται, ώστε να μπορέσουμε να επιλέγουμε αυτή που μας φαίνεται πιο ενδιαφέρουσα.

• Πώς παρουσιάζουμε και σχολιάζουμε ένα καλλιτεχνικό θέμα (ταινία) αναλυτικά και περιληπτικά
Για να παρουσιάσουμε και να σχολιάσουμε ένα καλλιτεχνικό θέαμα, π.χ. μα κινηματογραφική ταινία, προσέχουμε να αναφερθούμε στα εξής στοιχεία:

•    Ποιος είναι ο τίτλος της ταινίας.
•    Ποιοι είναι οι συντελεστές της, δηλαδή οι άνθρωποι που εργάστηκαν για να πραγματοποιηθεί (π.χ. σκηνοθέτης, ηθοποιοί, τεχνικοί κ.ά.)·
•    Πότε και σε ποια χώρα γυρίστηκε η ταινία αυτή.
•    Πόση ώρα διαρκεί.
•    Ποια είναι τα κύρια σημεία της υπόθεσής της (χωρίς λεπτομέρειες και χωρίς να αποκαλύψουμε το τέλος της).
•    Σκέψεις και συναισθήματα που μας προκαλεί η ταινία.

• Το επίθετο ο πολύς, η πολλή, το πολύ συνοδεύει ουσιαστικά, π.χ. πολύς καιρός, πολλή αγάπη, πολύ φαγητό.

• Από το επίθετο πολύς σχηματίζεται το ποσοτικό επίρρημα πολύ.

Για να μην τα μπερδεύουμε, πρέπει να θυμόμαστε ότι το επίθετο μπαίνει πάντα πριν από ουσιαστικό (π.χ. πολύ κρύο, πολλή φασαρία, πολύς κόπος), ενώ το επίρρημα συνοδεύει ρήμα (π.χ. χαίρομαι πολύ), επίθετο (π.χ. πολύ έξυπνος), μετοχή (π.χ. πολύ λυπημένος) ή άλλο επίρρημα (π.χ. πολύ νωρίς). Επιπλέον, το επίρρημα είναι άκλιτο.

 

Ενικός αριθμός

 

Αρσενικό

Θηλυκό

Ουδέτερο

Ονομ.

ο πολύς

η πολλή

το πολύ

Γεν.

του πολύ/πολλού

της πολλής

του πολύ/πολλού

Ait.

τον πολύ

την πολλή

το πολύ

Κλητ.

-

-

-

 

Πληθυντικός αριθμός

 

Αρσενικό

Θηλυκό

Ουδέτερο

Ονομ.

οι πολλοί

οι πολλές

τα πολλά

Γεν.

των πολλών

των πολλών

των πολλών

Αιτ.

τους πολλούς

τις πολλές

τα πολλά

Κλητ.

-

-

-

 

Το καναρινί ποδήλατο

Στα κείμενα παρουσιάζονται διάφορες ταινίες. Ενημερωνόμαστε για την υπόθεση κάθε ταινίας, καθώς και για τους συντελεστές της. Επίσης, μας δίνονται χρήσιμες πληροφορίες για το πού και πότε προβάλλονται.

Πιθανές δύσκολες λέξεις του κειμένου:

καναρινί (άκλιτο επίθ.): που έχει το έντονο, φωτεινό κιτρινωπό χρώμα του καναρινιού.

διορίζομαι (ρήμ. α' συζ.): προσλαμβάνομαι ως υπάλληλος σε μια υπηρεσία, συνήθως δημόσια.

αναλφάβητος, -η, -ο (επίθ.): αυτός που δεν ξέρει να γράφει και να διαβάζει, ο τελείως αγράμματος.

απομονωμένος· μτχ. παρακ. παθητικής φωνής του απομονώνομαι (ρήμ. α ' συζ.): δεν έχω επαφή και επικοινωνία με τους άλλους ανθρώπους.

να βγει από αυτό το αδιέξοδο (μεταφορά): να βρει λύση στο πρόβλημα και να ξεπεράσει τη δύσκολη κατάσταση.

πολλαπλός, -ή, -ό (επίθ.): σύνθετος, που έχει πολλά μέρη.

ηττοπαθής, -ής, -ές (επίθ.): που δεν πιστεύει ότι μπορεί να νικήσει ή να ξεπεράσει τις δυσκολίες.

δύσπιστος, -η, -ο (επίθ.): που δυσκολεύεται να πιστέψει ό,τι του λένε. συνεργάσιμος, -η, -ο (επίθ.): που μπορούμε να συνεργαστούμε εύκολα μαζί του.

κρίσιμος, -η, -ο (επίθ.): που είναι πολύ σημαντικός για την εξέλιξη μιας υπόθεσης ή ενός γεγονότος.

(να) εμψυχώσει· υποτ. αορίστου του εμψυχώνω (ρήμ. α' συζ.): ενθαρρύνω κάποιον που αντιμετωπίζει μια δύσκολη κατάσταση.

πιστή στην πραγματικότητα η ταινία: (μεταφορά) η ταινία παρουσιάζει τα γεγονότα όπως ακριβώς έγιναν στην πραγματικότητα.

ο έπαινος (ουσ.): το να συγχαρούμε κάποιον.

η αυθεντικότητα (ουσ.): γνησιότητα, εγκυρότητα.

Επίθετα σε -ης, -ης, -ες

Τα επίθετα σε -ης, -ης, -ές έχουν τρία γένη (τριγενή), αλλά το αρσενικό και το θηλυκό έχουν τις ίδιες καταλήξεις (δικατάληκτα). Κλίνονται με τον εξής τρόπο:

Τα παροξύτονα επίθετα σε -ης, -ης, -ές ανεβάζουν τον τόνο στην προπαραλήγουσα στο ουδέτερο (π.χ. ο συνήθης, η συνήθης, το σύνηθες). Εξαιρούνται όσα επίθετα έχουν κατάληξη -ώδης. Αυτά διατηρούν τον τόνο στην παραλήγουσα (π.χ. ο ελώδης, η ελώδης, το ελώδες). Στη γενική πληθυντικού όμως κατεβάζουν τον τόνο στη λήγουσα (π.χ. ο ιδεώδης, των ιδεωδών).

Κάποια από αυτά τα επίθετα, όταν χρησιμοποιούνται ως ουσιαστικά, σχηματίζουν τη γενική του ενικού σε -η. π.χ. ο συγγενής, του συγγενή / ο ευγενής, του ευγενή κ.ά.

Τα επίθετα σε -ης, -ης, -ές γενικά σχηματίζουν επιρρήματα σε -ως. π.χ.

ο ευτυχής →  ευτυχώς

ο ακριβής → ακριβώς

ο σαφής → σαφώς κ.ά.

Μια παράσταση στο δάσος

Καταλαβαίνω τις δύσκολες λέξεις και φράσεις του κειμένου

Πάτησε εδώ για να καταλάβεις τις δύσκολες λέξεις και φράσεις του κειμένουΠάτησε εδώ για να καταλάβεις τις δύσκολες λέξεις και φράσεις του κειμένου

Σχολή Θηλέων: σχολείο στο οποίο φοιτούν μόνο κορίτσια. τα σκηνικά (ουσ.): τα αντικείμενα και όλα τα στοιχεία που είναι πάνω στη σκηνή και απεικονίζουν τον τόπο και το χρόνο που διαδραματίζεται το έργο.

τα κουστούμια (ουσ.): τα ρούχα που φορούν οι ηθοποιοί σε ένα κινηματογραφικό ή θεατρικό έργο, προκειμένου να υποδυθούν πειστικά το ρόλο τους.

ρυθμική (γυμναστική): το είδος γυμναστικής όπου οι ασκήσεις ακολουθούν το ρυθμό της μουσικής και γίνονται με τη συνοδεία συγκεκριμένων οργάνων, όπως είναι οι κορδέλες, τα στεφάνια και οι μπάλες.

η εξέδρα (ουσ.): η κατασκευή που είναι επίπεδη και υπερυψωμένη, ώστε όποιος στέκεται πάνω της να βλέπει ή να τον βλέπουν καθαρά.

η αρπαγή της Περσεφόνης: πρόκειται για το γνωστό αρχαιοελληνικό μύθο σύμφωνα με τον οποίο ο Πλούτωνας απήγαγε την Περσεφόνη, κόρη της Δήμητρας, θεάς της γεωργίας. Η Δήμητρα τότε θύμωσε πολύ και δεν άφησε τη γη να βλαστήσει, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να πεινούν. Ο Δίας, για να δώσει λύση στο μεγάλο πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί, αποφάσισε ότι στο εξής η Περσεφόνη θα έμενε έξι μήνες στον Αδη κι έξι μήνες μαζί με τη μητέρα της στον επάνω κόσμο.
Με αυτό το μύθο οι αρχαίοι Έλληνες προσπάθησαν να εξηγήσουν την εναλλαγή των εποχών, τη βλάστηση και το μαρασμό της γης. Τους έξι μήνες που η Περσεφόνη είναι στον Κάτω Κόσμο, η Δήμητρα λυπάται και η πλάση μαραίνεται. Την άνοιξη όμως η Δήμητρα υποδέχεται την κόρη της, χαίρεται για την επιστροφή της και όλη η γη ανθίζει.

άγνωστου συγγραφέα: φράση που αφορά έργο του οποίου δεν ξέρουμε ποιος είναι συγγραφέας.

η είδηση έσκασε σαν πυροτέχνημα: (παρομοίωση) η είδηση ξάφνιασε και εντυπωσίασε τους πάντες.

άναυδος, -η, -ο (επίθ.): που δεν μπορεί να μιλήσει

μένω άναυδος (μεταφορά): δεν μπορώ να μιλήσω εξαιτίας μιας πολύ μεγάλης έκπληξης ή ταραχής.

φαεινή ιδέα: πολύ έξυπνη ιδέα.

οι αρχαίοι ημών πρόγονοι: οι αρχαίοι Έλληνες, οι πρόγονοί μας.

η ύπαιθρος (ουσ.): η εξοχή, οι περιοχές πέρα από τους αστικούς χώρους.

φούντωνε ο πυρετός: (μεταφορά) η αγωνία γινόταν όλο και πιο έντονη.

ο προβολέας (ουσ.): η συσκευή που χάρη σε ένα σύστημα φακών συγκεντρώνει το φως σε ορισμένη διεύθυνση,φωτίζοντας έτσι καλύτερα ένα σημείο του χώρου.

ο κοιτώνας (ουσ.): το δωμάτιο όπου κοιμούνται άνθρωποι (ιδιαίτερα σε στρατώνες ή ιδρύματα).

ο υποδηματοποιός (ουσ.): αυτός που κατασκευάζει παπούτσια, ο τσαγκάρης.

οι Νύμφες: σύμφωνα με την αρχαιοελληνική μυθολογία, ήταν θεότητες της φύσης που σύχναζαν σε δάση, πηγές και σπηλιές.

ένας άνεμος ελευθερίας και δημιουργικότητας φυσούσε: (μεταφορά) η κατάσταση στο σχολείο είχε αλλάξει και οι μαθήτριες είχαν την ελευθερία να εκφραστούν και να διατυπώσουν τις δημιουργικές τους ιδέες για το ανέβασμα της παράστασης.

παραβλέπονταν: παρατατικός παθητ. φωνής του παραβλέπω (ρήμ. α' συζ): αφήνω κάτι να περάσει απαρατήρητο με τη θέλησή μου, αγνοώ.

κυριαρχούσε: παρατατικός του κυριαρχώ (ρήμ. β' συζ.): επικρατώ, είμαι το πιο ισχυρό στοιχείο ανάμεσα σε όλα τα άλλα, ξεχωρίζω.

γενική δοκιμή: η τελευταία δοκιμή μιας παράστασης ή καλλιτεχνικής εκδήλωσης· γίνεται πριν από την επίσημη παρουσίασή της.

η ατέλεια (ουσ.): το ελάττωμα, το μειονέκτημα.

Γανυμήδης: σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία, ήταν νέος με εξαιρετική ομορφιά. Μια μέρα που έβοσκε τα πρόβατα στο όρος Ίδη στην Κρήτη, εμφανίστηκε ο Δίας μεταμορφωμένος σε αϊτό, τον άρπαξε και τον μετέφερε στον Όλυμπο. Εκεί ο Γανυμήδης έγινε οινοχόος των θεών και ιδιαίτερα του Δία.

ο χιτώνας (ουσ.): μακρύ και στενό ένδυμα χωρίς μανίκια, το οποίο φορούσαν κυρίως οι άντρες στην αρχαιότητα και το στερέωναν στους ώμους με πόρπες, δηλαδή καρφίτσες.

η χλαμύδα (ουσ.): κοντό ένδυμα που φορούσαν στην αρχαιότητα οι νέοι ή οι ιππείς. Ήταν φτιαγμένη από ύφασμα κομμένο σε σχήμα τριγώνου, τη στερέωναν στους ώμους και τη συγκρατούσαν μπροστά στο στήθος με τη βοήθεια πόρπης.

η ένταση (ουσ.): η κατάσταση κατά την οποία νιώθουμε μεγάλη ανησυχία και νευρικότητα.

Πραξαγόρα: το κεντρικό πρόσωπο της αρχαίας κωμωδίας Εκκλησιάζουσες.

Εκκλησιάζουσες: μια από τις πολύ γνωστές κωμωδίες του Αριστοφάνη. Σε αυτό το έργο, όπως και στη Λυσιστράτη, ο Αριστοφάνης παίρνει το μέρος των γυναικών. Η πρωταγωνίστρια, Πραξαγόρα, ξεσηκώνει τις γυναίκες, ώστε να καταφέρουν να αλλάξουν ολόκληρη την αθηναϊκή δημοκρατία. Η πονηρή Πραξαγόρα μεταμφιέζεται σε άντρα και μαζί με τις άλλες γυναίκες φτάνει στην εκκλησία του δήμου, όπου οι γυναίκες δεν είχαν το δικαίωμα να ψηφίζουν, και πετυχαίνουν να ψηφιστεί ένας νόμος σύμφωνα με το οποίο η εξουσία περνά στις γυναίκες.

Εθνικό Θέατρο: Είναι το πρώτο κρατικό θέατρο και εγκαινιάστηκε το 1901. Στην αρχή λειτούργησε ως Βασιλικό Θέατρο. Το 1930 ιδρύθηκε με την επωνυμία Εθνικό Θέατρο από τον τότε υπουργό Παιδείας Γεώργιο Παπανδρέου. Σκοπός του Εθνικού Θεάτρου είναι η πνευματική καλλιέργεια του λαού μέσα από το θέατρο, καθώς και η προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Όρνιθες: μία από τις γνωστότερες κωμωδίες του Αριστοφάνη. Γράφτηκε το 414 π.Χ. Αναφέρεται στην προσπάθεια δύο Αθηναίων πολιτών, του Πεισθέταιρου και του Ευελπίδη, να αποφύγουν τους συκοφάντες και αυτούς που εκμεταλλεύονταν το λαό. Οι δυο Αθηναίοι εγκαταλείπουν απογοητευμένοι την Αθήνα και βρίσκουν καταφύγιο κοντά στα πουλιά. Στη συνέχεια, προσπαθούν να δημιουργήσουν μια φανταστική πόλη ανάμεσα στον Ουρανό και στη Γη, τη Νεφελοκοκκυγία.

η χορογραφία (ουσ.): οι χορευτικές κινήσεις τις οποίες πρέπει να εκτελέσουν οι χορευτές. Ο άνθρωπος που επινοεί τις κινήσεις αυτές λέγεται χορογράφος.

Άσκηση 3 του Βιβλίου του Μαθητή:

Η γραπτή ανακοίνωση της διευθύντριας της Σχολής σβήστηκε. Μπορείτε να φανταστείτε το κείμενο που διάβασε όταν ανακοίνωσε στις μαθήτριες τι θα γινόταν στο τέλος της χρονιάς; Ξαναδιαβάστε τις δυο πρώτες παραγράφους του κειμένου και γράψτε όσα ανακοίνωσε, κάνοντας τις απαραίτητες αλλαγές στα πρόσωπα και τους χρόνους:
«Στο τέλος της σχολικής χρονιάς θα ανεβάσουμε μια παράσταση, όπως κάθε χρόνο. Θα φτιάξουμε σκηνικά, θα ράψουμε τα κατάλληλα κουστούμια και όλοι οι ρόλοι, αντρικοί και γυναικείοι, θα παιχτούν από εσάς. Οι πρόβες θα γίνουν στην αίθουσα μουσικής και ρυθμικής.
«Φέτος θα ανεβάσουμε την “Αρπαγή της Περσεφόνης”, έργο άγνωστου συγγραφέα. Είναι ένα έργο με πολλά πρόσωπα. Η παράστασή μας αυτή τη χρονιά θα είναι διαφορετική, γιατί θα την παρουσιάσουμε, όπως έκαναν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, στην ύπαιθρο, κάτω απ’ το φως των αστεριών!»

• Πώς φτιάχνουμε ενημερωτικά κείμενα για μια παράσταση (ανακοίνωση, αφίσα, προσκλήσεις, πρόγραμμα)
Όταν θέλουμε να φτιάξουμε κάποιο ενημερωτικό κείμενο ώστε να παρουσιάσουμε μια εκδήλωση, θα πρέπει να αναφέρουμε τα εξής στοιχεία:
•    Τον τίτλο ή και το θέμα του έργου.
•    Ποιος το έγραψε, δηλαδή το όνομα του συγγραφέα.
•    Το πρόσωπο ή το φορέα που διοργανώνει την παράσταση.
•    Το χώρο και το χρόνο που πρόκειται να παρουσιαστεί.
•    Ποιοι εργάστηκαν για να πραγματοποιηθεί η παράσταση, δηλαδή τους συντελεστές της.

Cookie Policy

This site uses cookies to store information on your computer.

Do you accept?