Your browser version is outdated. We recommend that you update your browser to the latest version.

Η Ποίηση έγινε για να διορθώνει τα λάθη του Θεού· ή εάν όχι, τότε, για να δείχνει πόσο λανθασμένα εμείς συλλάβαμε την δωρεά του.

Οδυσσέας Ελύτης

 
Σκοπός της ζωής μας είναι η αγάπη, το πολύτιμο αυτό συναίσθημα που δίνει μεγαλύτερη αξία σε κάθε στιγμή, σε κάθε πράξη και σκέψη. Η αγάπη προς τους οικείους μας, η αφοσίωση στους ξεχωριστούς εκείνους ανθρώπους που η ύπαρξή τους πλουτίζει τη ζωή μας, μπορεί να μας προσφέρει όχι μόνο ισχυρότερη ευδαιμονία από κάθε υλικό απόκτημα, αλλά και μια βαθύτερη και ουσιαστικότερη θέαση της ίδιας της ζωής.
 
Ανδρέας Εμπειρίκος

Ιστορία Ε΄ Δημοτικού

Β΄ Ενότητα


5. Μεγάλες αλλαγές στη διοίκηση της αυτοκρατορίας

Σε αυτό το μάθημα εξετάζουμε:

  • Ποια εσωτερικά και ποια εξωτερικά γεγονότα απείλησαν το ρωμαϊκό κράτος.
  • Πώς προσπάθησε ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός να αντιμετωπίσει τα προβλήματα του κράτους και ποια ήταν τα αποτελέσματα.
  • Τι συνέβη μετά την παραίτηση του Διοκλητιανού.
  • Τι ήταν το Διάταγμα των Μεδιολάνων, ποιοι το υπέγραψαν, πότε και για ποιο λόγο.
  • Πώς τελικά έγινε μονοκράτορας ο Κωνσταντίνος.
  • Ποιες αλλαγές έκανε ο Κωνσταντίνος για να διοικηθεί καλύτερα η αυτοκρατορία.

Από τον 3ο αιώνα μ.Χ. οι Ρωμαίοι άρχισαν να αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα:
•    Οι Γότθοι και οι Πέρσες λεηλατούσαν τις επαρχίες.
•    Ο στρατός επαναστατούσε και συχνά όριζε όποιον αυτοκράτορα ήθελε.
•    Επαρχίες της Ανατολής έφτιαξαν δικά τους κράτη.
•    Οι διωγμοί των χριστιανών δημιουργούσαν προβλήματα.
Ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός, για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα, χώρισε την αυτοκρατορία σε τέσσερις περιφέρειες, δύο στην Ανατολή και δύο στη Δύση. Σε κάθε περιφέρεια έβαλε έναν άρχοντα. Αυτό το σύστημα ονομάστηκε τετραρχία. Στη Δύση άρχοντες ήταν ο Μαξέντιος και ο Κωνσταντίνος και στην Ανατολή ο Λικίνιος και ο Γαλέριος. Σύντομα όμως οι άρχοντες συγκρούστηκαν και νικητές βγήκαν ο Κωνσταντίνος και ο Λικίνιος.

Το Παλατινό Συγκρότημα του Γαλέριου στη Θεσσαλονίκη

Το 313 μ.Χ. οι δύο αυτοκράτορες, στο Μεδιόλανο της Ιταλίας, υπέγραψαν το Διάταγμα της Ανεξιθρησκίας, που έλεγε ότι κάθε άνθρωπος μπορεί να πιστεύει σε όποιον θεό θέλει.

Ο Κωνσταντίνος, μετά από πόλεμο με τον Λικίνιο, έγινε μονοκράτορας (δηλαδή μοναδικός αυτοκράτορας σε όλο το ρωμαϊκό κράτος) και αποφάσισε να κάνει κάποιες αλλαγές:
•    Οργάνωσε τον στρατό.
•    Έκοψε χρυσό νόμισμα.
•    Μετέφερε την πρωτεύουσα στο Βυζάντιο.
•    Ανέπτυξε φιλικές σχέσεις με τους γειτονικούς λαούς.
•    Έβαλε έπαρχους στις περιφέρειες.
Ο Κωνσταντίνος ονομάστηκε Μέγας από τους ιστορικούς και Άγιος και ισαπόστολος από τους χριστιανούς.

Βίντεο με το μάθημα της ημέρας:


6. Μια νέα πρωτεύουσα, η Κωνσταντινούπολη

Ο μονοκράτορας Κωνσταντίνος δυσκολευόταν να διοικήσει το τεράστιο ρωμαϊκό κράτος από τη Ρώμη για δυο λόγους:

  • Η Ρώμη ήταν μακριά από τον Δούναβη και τα σύνορα της Ανατολής, όπου έκαναν επιθέσεις άλλοι λαοί.
  • Η Ρώμη θύμιζε την ειδωλολατρία και τις διώξεις των χριστιανών. Έτσι ο Κωνσταντίνος αποφάσισε:

-    να μεταφέρει την πρωτεύουσα στο Βυζάντιο.
-    να εφαρμόσει το Διάταγμα των Μεδιολάνων (της Ανεξιθρησκίας) και να στηρίξει τον χριστιανισμό.

Η νέα πρωτεύουσα ονομάστηκε Νέα Ρώμη, αλλά όλοι την έλεγαν Κωνσταντινούπολη. Εκεί συναντιόνταν οι εμπορικοί δρόμοι που ένωναν Ευρώπη και Ασία, αλλά και Εύξεινο Πόντο με Μεσόγειο. Οι επαρχίες της Ανατολής τροφοδοτούσαν την αυτοκρατορία με αρώματα, μπαχαρικά, κοσμήματα κ.ά.
Στις ανατολικές περιοχές ζούσαν κυρίως ελληνόφωνοι πληθυσμοί, που ήταν χριστιανοί και στήριζαν τον αυτοκράτορα, επειδή η μητέρα του, η Ελένη, ήταν Ελληνίδα και χριστιανή.

Βίντεο με το μάθημα της ημέρας:

Βίντεο: Ο Μέγας Κωνσταντίνος και η ίδρυση της Κωνσταντινούπολης


7. Η Κωνσταντινούπολη οχυρώνεται και στολίζεται με έργα τέχνης

Τον Μάιο του 330 μ.Χ. έγιναν τα εγκαίνια της Κωνσταντινούπολης.
Ο Κωνσταντίνος έκανε διάφορα έργα στη νέα πρωτεύουσα:

  • Επισκεύασε την ακρόπολη και τα παλιά τείχη.
  • Έκτισε νέα τείχη.
  • Στο κέντρο της πόλης χτίστηκε μεγάλη αγορά.
  • Πολλά έργα τέχνης μεταφέρθηκαν από τη Ρώμη και διακόσμησαν την Κωνσταντινούπολη.
  • Διατήρησαν τους παλιούς ειδωλολατρικούς ναούς και έχτισαν νέους, χριστιανικούς.
  • Κατασκεύασαν πολλές κρήνες, υδραγωγεία, λουτρά και δεξαμενές, για να έχουν νερό.
  • Ο Κωνσταντίνος έδωσε τίτλους και προνόμια σε όσους φρόντιζαν για την ασφάλεια των τειχών.
  • Όσα έργα δεν πρόλαβε να τελειώσει ο Κωνσταντίνος, τα συνέχισε ο γιος του Κωνστάντιος.

Κάνετε κλικ στη εικόνα για να φτιάξετε τα άλογα του Λυσίππου

Βίντεο με το μάθημα της ημέρας:


8. Ο Χριστιανισμός γίνεται επίσημη θρησκεία

Ο Κωνσταντίνος με τις πράξεις του βοήθησε να εξαπλωθεί ο χριστιανισμός στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Συγκεκριμένα:

  • Προτιμούσε χριστιανούς στις δημόσιες θέσεις και τον στρατό.
  • Βαπτίστηκε ο ίδιος χριστιανός το 337 μ.Χ.
  • Συγκάλεσε Οικουμενική Σύνοδο στη Νίκαια το 325 μ.Χ., όπου οι χριστιανοί έλυσαν τις θεολογικές τους διαφορές.

Ο γιος του, ο Κωνστάντιος, συνέχισε το έργο του Κωνσταντίνου. Όταν έγινε αυτοκράτορας ο Ιουλιανός (361 μ.Χ.), προσπάθησε να επαναφέρει την παλιά θρησκεία και δημιουργήθηκαν ταραχές στο κράτος.
Μετά τον θάνατο του Ιουλιανού, ο Θεοδόσιος έκανε:

  • τον χριστιανισμό επίσημη θρησκεία.
  • έκλεισε τους αρχαίους ναούς.
  • απαγόρευσε την ειδωλολατρία.
  • κατάργησε τους Ολυμπιακούς αγώνες.
  • έκλεισε το μαντείο των Δελφών.
  • επέτρεψε να καταστραφούν αρχαίοι ναοί και έργα τέχνης από χριστιανούς.

Ο Θεοδόσιος ονομάστηκε Μέγας από τους χριστιανούς, επειδή υποστήριξε τη χριστιανική θρησκεία. Ο Ιουλιανός ονομάστηκε «Παραβάτης», επειδή προσπάθησε να επαναφέρει την ειδωλολατρία. Οι τρεις ιεράρχες, ο Μέγας Βασίλειος, ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, συνδυάζοντας την αρχαία ελληνική γνώση με τον χριστιανισμό, βοήθησαν στην ειρηνική εξάπλωση του χριστιανισμού.


9. Η Αυτοκρατορία χωρίζεται σε Ανατολική και Δυτική

Ο Θεοδόσιος, πριν πεθάνει, μοίρασε την αυτοκρατορία στους δύο γιους του. Ο Αρκάδιος πήρε το ανατολικό τμήμα και ο Ονώριος το δυτικό.
Ο Αρκάδιος και ο γιος του ο Θεοδόσιος Β' οργάνωσαν καλά το ανατολικό κράτος:

  • Έφτιαξαν διπλό τείχος στην Πόλη.
  • Έβαλαν φρουρές στον Δούναβη.
  • Έκαναν ειρήνη με τους γείτονές τους.

Όλοι οι κάτοικοι του ανατολικού κράτους:

  • Σέβονταν τη χριστιανική θρησκεία.
  • Μιλούσαν την ελληνική γλώσσα.
  • Δέχονταν τους ρωμαϊκούς νόμους.

Το δυτικό κράτος δέχτηκε πολλές επιθέσεις:

  • Οι Γότθοι, με αρχηγό τον Αλάριχο (410 μ.Χ.), κυρίευσαν και λεηλάτησαν τη Ρώμη. Όταν έφυγαν, πήραν μαζί τους πολλούς από τους θησαυρούς της.
  • Οι Ούννοι, με αρχηγό τον Αττίλα, απείλησαν το δυτικό ρωμαϊκό κράτος, αλλά ο Ρωμαίος στρατηγός Αέτιος, με τη βοήθεια των Γότθων, τους νίκησε.
  • Οι Βάνδαλοι, με αρχηγό τον Γελίμερο, κατάφεραν να καταλάβουν τη Γαλλία, την Ισπανία κι από εκεί πέρασαν στην Αφρική και δημιούργησαν ένα κράτος με πρωτεύουσα την Καρχηδόνα.
  • Τέλος, οι Οστρογότθοι, με αρχηγό τον Θευδέριχο, ίδρυσαν το «γοτθικό βασίλειο της Ιταλίας», με πρωτεύουσα τη Ραβένα.
  • Το 476 μ.Χ. διαλύθηκε το δυτικό κράτος.


10. Το Παλάτι, ο Ιππόδρομος και οι Δήμοι

Ο Κωνσταντίνος έκανε πολλά σπουδαία έργα στην Κωνσταντινούπολη. Ένα από αυτά όταν το ιερό παλάτι. Στο ιερό παλάτι έμενε ο αυτοκράτορας και η οικογένειά του, αλλά είχε και πολλά άλλα κτίρια για:
•    κρατικές υπηρεσίες.
•    εκκλησίες.
•    εργαστήρια.
•    σπίτια για την φρουρά και τους τεχνίτες.
•    χώρους υποδοχής.
Μέσα στον χώρο του ιερού παλατιού υπήρχαν αυλές, κήποι, βρύσες και πολλά έργα τέχνης.
Δίπλα στο παλάτι βρισκόταν ο Ιππόδρομος, που ήταν φτιαγμένος όπως το Κολοσσαίο της Ρώμης. Στον Ιππόδρομο γίνονταν αγώνες και άλλες εκδηλώσεις.

Οι Δήμοι ήταν αθλητικά σωματεία, που οργάνωναν τις ιπποδρομίες. Οι Δήμοι έπαιρναν το όνομά τους από το χρώμα που είχαν οι στολές τους και τα λάβαρα (οι σημαίες), δηλαδή ήταν Πράσινοι, Λευκοί, Κόκκινοι και Βένετοι (Γαλάζιοι).
Ο αυτοκράτορας παρακολουθούσε τις ιπποδρομίες και συχνά ο λαός εξέφραζε τα παράπονά του, τη χαρά του ή τα αιτήματά του.

Παίξτε ένα παζλ και φτιάξτε την αναπαράσταση του Παλατιού και της περιοχής γύρω από αυτό στην εποχή της ρωμαϊκής Κωνσταντινούπολης.


11. Η καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο

Η Κωνσταντινούπολη ονομαζόταν «Επτάλοφη», επειδή ήταν κτισμένη πάνω σε επτά λόφους. Οι κάτοικοι συναντιόνταν στις πλατείες και τις αγορές. Η Μέση λεωφόρος ήταν μεγάλος δρόμος, που διέσχιζε την πόλη. Απ' τις δύο πλευρές αυτής της λεωφόρου, υπήρχαν πολλά μαγαζιά και τα σπίτια των πλούσιων κατοίκων. Εκτός από τα καταστήματα, υπήρχαν και υπαίθριες αγορές, όπως έχουμε εμείς σήμερα τη λαϊκή αγορά. Εκεί ο καθένας μπορούσε να πουλήσει τα προϊόντα του. Την ευθύνη για τη λειτουργία των αγορών και των τιμών την είχε ο Έπαρχος της Πόλης.

Cookie Policy

This site uses cookies to store information on your computer.

Do you accept?