Your browser version is outdated. We recommend that you update your browser to the latest version.

Η Ποίηση έγινε για να διορθώνει τα λάθη του Θεού· ή εάν όχι, τότε, για να δείχνει πόσο λανθασμένα εμείς συλλάβαμε την δωρεά του.

Οδυσσέας Ελύτης

 
Σκοπός της ζωής μας είναι η αγάπη, το πολύτιμο αυτό συναίσθημα που δίνει μεγαλύτερη αξία σε κάθε στιγμή, σε κάθε πράξη και σκέψη. Η αγάπη προς τους οικείους μας, η αφοσίωση στους ξεχωριστούς εκείνους ανθρώπους που η ύπαρξή τους πλουτίζει τη ζωή μας, μπορεί να μας προσφέρει όχι μόνο ισχυρότερη ευδαιμονία από κάθε υλικό απόκτημα, αλλά και μια βαθύτερη και ουσιαστικότερη θέαση της ίδιας της ζωής.
 
Ανδρέας Εμπειρίκος

Μίγματα

ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ:

  • μείγμα
  • συστατικά
  • φυσική κατάσταση
  • στερεή φυσική κατάσταση
  • υγρή φυσική κατάσταση
  • αέρια φυσική κατάσταση
  • ετερογενές μείγμα
  • ομογενές
  • μείγμα - διάλυμα

Στην ενότητα αυτή θα μάθεις:

  • Πώς να φτιάχνεις μίγματα αναμειγνύοντας διάφορες ουσίες.
  • Να ξεχωρίζεις τη φυσική κατάσταση των μιγμάτων που έφτιαξες, καθώς και τη φυσική κατάσταση των συστατικών τους.
  • Να καταλαβαίνεις σε ποια από τα μίγματα που φτιάχνεις μπορείς να διακρίνεις τα συστατικά τους και σε ποια όχι.
  • Να διακρίνεις τα μίγματα σε ομογενή και ετερογενή.
  • Ότι τα ομογενή μίγματα ονομάζονται αλλιώς διαλύματα.

Μελετάμε τα μίγματα


Η διάκριση των υλικών σωμάτων
Τα υλικά σώματα διακρίνονται σε καθαρές ουσίες και μίγματα.
Οι καθαρές ουσίες έχουν καθορισμένη σύσταση, ανεξάρτητα από τον τρόπο παρασκευής τους.

Καθαρές ουσίες είναι τα χημικά στοιχεία και οι χημικές ενώσεις.

Όλα τα υπόλοιπα υλικά σώματα είναι μίγματα.


Οι ιδιότητες των μιγμάτων


  • Τα μίγματα δεν έχουν σταθερή σύσταση. Η σύστασή τους εξαρτάται από τον τρόπο παρασκευής τους.

Μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα μίγμα από αλάτι και πιπέρι, ανακατεύοντας ένα κουταλάκι αλάτι με ένα κουταλάκι πιπέρι, ή δύο κουταλάκια αλάτι με ένα κουταλάκι πιπέρι.

  • Το μίγματα διατηρούν τις ιδιότητες των συστατικών τους.

Αν ανακατέψουμε ζάχαρη με νερό, το ζαχαρόνερο θα έχει τη γλυκιά γεύση της ζάχαρης, ενώ αν ανακατέψουμε αλάτι με νερό, το αλατόνερο θα έχει την αλμυρή γεύση του αλατιού.

Επίσης, αν ανακατέψουμε αλάτι και πιπέρι, το χρώμα του μίγματος θα είναι ασπρόμαυρο.

  • Τα μίγματα μπορούν να διαχωριστούν στα συστατικά τους, με διάφορες μεθόδους.

Αν θερμάνουμε αλατόνερο για αρκετή ώρα, το νερό θα εξατμιστεί και το αλάτι θα κατακαθίσει στον πυθμένα.

Σε ποια φυσική κατάσταση βρίσκονται τα μίγματα;



Μίγματα υπάρχουν και στις τρεις φυσικές καταστάσεις.
Ο αέρας που αναπνέουμε είναι ένα μείγμα που αποτελείται κυρίως από άζωτο και οξυγόνο και βρίσκεται σε αέρια κατάσταση. Το γάλα, τα αναψυκτικά, οι σούπες και το λάδι είναι μίγματα που βρίσκονται σε υγρή κατάσταση.
Ο χάλυβας, το αλατοπίπερο, ο γρανίτης και το χώμα είναι στερεά μίγματα.

Πώς διακρίνονται τα μίγματα;


Τα μίγματα διακρίνονται σε ετερογενή και ομογενή. Τα ομογενή μίγματο ονομάζονται και διαλύματα.

Το τσιμέντο που χρησιμοποιούμε στις οικοδομές είναι ένα ετερογενές μείγμα.

Ετερογενή μίγματα


Ετερογενή μίγματα είναι αυτά στα οποία μπορούμε να διακρίνουμε τα συστατικό τους με το μάτι ή με το μικροσκόπιο. Τα ετερογενή μίγματα δεν έχουν την Ιδια σύσταση, ούτε τις ίδιες ιδιότητες σε όλη τους τη μάζα.


Ομογενή μίγματα ή διαλύματα


 Ομογενή μίγματα είναι αυτά στα οποία δεν μπορούμε να διακρίνουμε τα συστατικά τους ούτε με το μάτι, ούτε με το μικροσκόπιο.
Τα ομογενή μίγματα έχουν την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη τους τη μάζα.

Πάτησε εδώ για να ελέγξεις αν κατάλαβες τη διαφορά ομογενών και ετερογενών μιγμάτων

Ο διαχωρισμός των συστατικών των μιγμάτων

Διήθηση  


Φυγοκέντριση

Το πλάσμα του αίματος διαχωρίζεται από τα υπόλοιπα συστατικά του με την φυγοκέντριση


Χρωματογραφία


Ο σίδηρος διαχωρίζεται από το μείγμα, με τη βοήθεια ενός μαγνήτη

Τα μίγματα μπορούν να διαχωριστούν στα συστατικά τους με διάφορες μεθόδους. Ορισμένες από αυτές είναι:


1.    Η διαλογή
Ο διαχωρισμός των συστατικών με το χέρι ή με μηχανή, με βάση το μέγεθος.
Για παράδειγμα: Η απομάκρυνση των πετρών από το χώμα που χρησιμοποιείται για τα φυτά.


2.    Η διήθηση ή φιλτράρισμα
Ο διαχωρισμός στερεού υπολείμματος από υγρό μείγμα.
Για παράδειγμα: Η προετοιμασία του καφέ φίλτρου ή το σούρωμα του χαμομηλιού με σουρωτήρι.


3.    Η απόσταξη
Ο διαχωρισμός δύο ουσιών με θέρμανση, έτσι ώστε να εξατμιστεί το ένα από τα δύο και να συγκεντρωθεί σε άλλο δοχείο.
Για παράδειγμα: Η παραγωγή της βενζίνης οπό το πετρέλαιο γίνεται με μια μέθοδο που ονομάζεται κλασματική απόσταξη.


4.    Η εξάτμιση
Για παράδειγμα: Το αλάτι παραλαμβάνεται από το θαλασσινό νερό σε αβαθείς λίμνες που λέγονται αλυκές, όταν τους ζεστούς καλοκαιρινούς μήνες το νερό εξατμίζεται.


5.    Η φυγοκέντριση
Για παράδειγμα: Τα παλιά χρόνια για να διαχωρίσουν το βούτυρο οπό το γάλα, το έβαζαν σε ξύλινα δοχείο και το τάραζαν με κυκλικές κινήσεις. Σιγά-σιγά το βούτυρο που είχε μεγαλύτερη πυκνότητα κολλούσε στα τοιχώματα του δοχείου και διαχωριζόταν οπό το μίγμα. Σήμερα αυτό γίνεται σε κάδους που περιστρέφονται με μεγάλη ταχύτητα και λέγονται φυγόκεντροι.


6.    Η χρωματογραφία
Για παράδειγμα: Αν βρέξουμε μια χαρτοπετσέτα και βάλουμε μια κουκκίδα από το στυλό ή το μαρκαδόρο μας, θα δούμε να διαχωρίζεται σε χρώματα, που το καθένα απλώνεται σε διαφορετική απόσταση.


7.    Ο μαγνητικός διαχωρισμός
Για παράδειγμα: Μπορούμε νο ξεχωρίσουμε τις βελόνες και τις καρφίτσες από ένα μίγμα που έχει και κλωστές και κουρελάκια, ον πλησιάσουμε ένα μαγνήτη. Οι βελόνες και οι καρφίτσες έλκονται από το μαγνήτη και διαχωρίζονται από το μίγμα.

Παιχνίδι για την ανακύκλωση

Παιχνίδι για την ανακύκλωσηΠαιχνίδι για την ανακύκλωση

Μελετάμε τα διαλύματα

Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μίγμα δύο ή περισσότερων ουσιών.
Το συστατικό του διαλύματος που βρίσκεται σε μεγαλύτερη ποσότητα ονομάζεται διαλύτης. Το συστατικό του διαλύματος που βρίσκεται σε μικρότερη ποσότητα ονομάζεται διαλυμένη ουσία.

  • Ένα διάλυμα μπορεί να περιέχει περισσότερες από μία διαλυμένες ουσίες.
  • Αν ένα συστατικό του διαλύματος είναι το νερό, θα θεωρείται πάντα διαλύτης, ανεξάρτητα από το αν είναι σε μεγαλύτερη ή μικρότερη ποσότητα.

Το κρασί είναι ένα διάλυμα


Σε ποια φυσική κατάσταση βρίσκονται τα διαλύματα;

Για την κατασκευή κοσμημάτων χρησιμοποιούνται κράματα του χρυσού και του αργύρου

 

 

 

 

 

 


Η επιπλέον ποσότητα στερεής ουσίας που προστίθεται σε ένα κορεσμένο διάλυμα καταβυθίζεται στον πάτο του δοχείου σαν ίζημα.

Ευδιάλυτη ονομάζεται μια ουσία, όταν μπορεί να διαλυθεί μεγάλη ποσότητά της σε ορισμένη ποσότητα διαλύτη.

Δυσδιάλυτη ονομάζεται μια ουσία, όταν μπορεί να διαλυθεί μικρή ποσότητά της σε ορισμένη ποσότητα διαλύτη.

Παρ' ότι στο μυαλό μας όταν αναφερόμαστε σε διαλύματα έχουμε τα υγρά μίγματα, τα διαλύματα μπορούν να είναι στερεά, υγρά ή αέρια.
•    Το τσάι με ζάχαρη και ο γαλλικός καφές είναι υγρά διαλύματα.
•    Ο ατμοσφαιρικός αέρας, όταν είναι καθαρός, είναι αέριο διάλυμα.
•    Ο χρυσός 14 ή 18 καρατίων είναι στην πραγματικότητα ένα στερεό διάλυμα χρυσού και άλλων μετάλλων. Ομοίως και το ασήμι είναι ένα στερεό διάλυμα αργύρου με κασσίτερο συνήθως. Τα στερεά διαλύματα που περιέχουν τουλάχιστον ένα μέταλλο ονομάζονται κράματα.

Μπορεί να διαλυθεί απεριόριστη διαλυμένη ουσία σε μια συγκεκριμένη ποσότητα διαλύτη;


Καμία ουσία δεν διαλύεται απεριόριστα σε κάποιο διαλύτη. Ένα διάλυμα που περιέχει τη μεγαλύτερη δυνατή ποσότητα μιας ουσίας σε ορισμένη ποσότητα διαλύτη ονομάζεται κορεσμένο διάλυμα. Αν σε ένα κορεσμένο διάλυμα προστεθεί και άλλη ποσότητα διαλυμένης ουσίας, αυτή δεν θα διαλυθεί, αλλά θα κατακαθίσει στον πυθμένα του δοχείου αδιάλυτη. Η αδιάλυτη ουσία που κατακάθεται στον πυθμένα ενός δοχείου που περιέχει ένα κορεσμένο διάλυμα ονομάζεται ίζημα.

Από τι εξαρτάται η ποσότητα μιας ουσίας που μπορεί να διαλυθεί σε κάποιο διαλύτη;


Η ποσότητα μιας ουσίας που μπορεί να διαλυθεί σε κάποιο διαλύτη εξαρτάται από:

α. την ποσότητα του διαλύτη

Όσο μεγαλύτερη είναι η ποσότητα του διαλύτη, τόσο μεγαλύτερη είναι και η ποσότητα της διαλυμένης ουσίας που μπορεί να διαλυθεί.

Παράδειγμα: Αν σε μισό ποτήρι νερό μπορούμε να διαλύσουμε 10 κουταλιές αλάτι, σε ένα ποτήρι νερό μπορούμε να διαλύσουμε 20 κουταλιές αλάτι.

β. τη θερμοκρασία

Για τις περισσότερες στερεές ουσίες, όταν αυξάνεται η θερμοκρασία, αυξάνεται και η ποσότητα της ουσίας που μπορεί να διαλυθεί.

Παράδειγμα: Στο ζεστό τσάι ή τον καφέ μπορεί να διαλυθεί μεγαλύτερη ποσότητα ζάχαρης απ' ό,τι στο κρύο.

  • Οι αέριες ουσίες διαλύονται λιγότερο όταν αυξάνεται η θερμοκρασία.

γ. το διαλύτη και τη διαλυμένη ουσία

Δεν διαλύονται όλες οι ουσίες σε όλους τους διαλύτες.
Παράδειγμα: Το αλάτι διαλύεται στο νερό, αλλά δεν διαλύεται στη βενζίνη.

 Οι λαδομπογιές δεν διαλύονται στο νερό, αλλά διαλύονται στο νέφτι.

Επίσης, όλες οι ουσίες δεν διαλύονται το ίδιο σε ένα διαλύτη.
Παράδειγμα: Σε 100 g νερό μπορούν να διαλυθούν σε θερμοκρασία περιβάλλοντος το πολύ 36 g αλάτι ή 210 g ζάχαρη, αλλά μόνο 0,17 g διοξείδιο του άνθρακα.

Τα μόρια και η θερμοκρασία του διαλύματος


Όταν αυξάνεται η θερμοκρασία, τα μόρια των ουσιών κινούνται πιο γρήγορα και έτσι τα μόρια διαλύτη και διαλυμένης ουσίας αναμιγνύονται πιο εύκολα.

Σχηματική παράσταση των μορίων στις τρεις καταστάσεις της ύλης. Τα μόρια:

(α) των αερίων κινούνται ελεύθερα προς κάθε κατεύθυνση,

(β) των υγρών γλιστράνε το ένα πάνω στο άλλο, ενώ

(γ) των στερεών κατέχουν συγκεκριμένες θέσεις γύρω από τις οποίες κινούνται άτακτα.

 

Μπορείτε να δείτε και το διπλανό βίντεο για να κατανοήσετε καλύτερα την κίνηση των μορίων στα στερεά, τα υγρά και τα αέρια.


Ο διαχωρισμός των συστατικών ενός διαλύματος

Ταξινόμηση των υλικών σωμάτων ανάλογα με τα συστατικά τουςΤαξινόμηση των υλικών σωμάτων ανάλογα με τα συστατικά τους

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 6: Οι διαλύτες και οι διαλυμένες ουσίες (ΙΙ)

Cookie Policy

This site uses cookies to store information on your computer.

Do you accept?